19 . افراط [ الافراط ] افراط و تفريط على عليه السّلام در يكى از كلمات قصار خود قسمتى از صفات متضاد آدمى را بيان نموده و در پايان سخن لزوم اندازه‌گيرى تمايلات و خطر افراط و تفريط آنها را خاطر نشان فرموده است : فكلّ تقصير به مضرّ و كلّ افراط له مفسد . « 1 » هر كم بودى در اعمال تمايلات براى آدمى زيان‌آور و هر زياده‌روى نسبت به آنها باعث فساد و تباهى است . لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها . « 3 » يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ « 4 » في وصيّة امير المؤمنين عليه السّلام للحسن ( ع ) عند وفاته : و اقتصد يا بنىّ في معيشتك و اقتصد في عبادتك و عليك فيها بالامر الدّائم الّذى تطيقه . « 5 » على عليه السّلام ضمن وصاياى خود به حضرت مجتبى ( ع ) فرموده است : فرزند عزيز در تلاش معاش و انجام عبادات ميانه‌رو و معتدل باش

--> ( 1 ) نهج البلاغه ، كلمهء 105 ( 3 ) سورهء 2 ، آيه‌هاى 286 ( 4 ) سورهء 2 ، آيه‌هاى 185 ( 5 ) سفينة البحار ، جلد 2 ، « قصد » صفحهء 431